Żarówki Led - energooszczędne źródła światła
Przyszłość oświetlenia to żarówki LED. Są energooszczędne, ekologiczne, trwałe.
Kocie oczka LED, Świetlówka LED, Żarówka LED GU10, Żarówki Diodowe, Diody, Oświetlenie LED, Żarówki Energooszczędne, Żarówka LED MR16, LED E14, E27, Halogeny, Świetlówki LED T8, Spoty LED, Lampa przemysłowa LED high bay
Oświetlenie diodowe (LED), jako nowość na rynku wywołuje wiele pytań i opini. Zazwyczaj informacje są sprzeczne, niedokładne, a to co najważniejsze niezrozumiałe dla użytkowników. Dlatego poniżej postaramy się udzielić prostych odpowiedzi na główne, najczęściej zadawane pytania.
Na wstępie należy wyjaśnić co oznacza skrót (LED) i co to jest dioda. Skrót LED w rozwinięciu oznacza - Lighting Emitting Diode
Co to jest dioda LED ?
Dioda jest elementem półprzewodnikowym który pod wpływem przepływającego prądu emituje światło. Po załączeniu zasilania elektrony rekombinują z dziurami generując energię w postaci światła. Żarówki diodowe posiadają wiele zalet w porównaniu do tradycyjnych: mniejsze zużycie energii, wyższą skuteczność w porównaniu z żarówką żarową lub CFL, bardzo długi czas użytkowania sięgający 100 tysięcy godzin, co automatycznie oznacza mniejszy koszt wymiany żarówek. Dody LED cechują się bardzo szybkim czasem załączenia, nie zawierają szkodliwych substancji jak np. rtęć. Są względnie drogie, jakkolwiek podczas użytkowania generują bardzo duże oszczędności na zużyciu energii oraz kosztach wymiany.
Co to jest LED GU10 i LED MR16 ?
LED GU10 i MR16 są symbolami mocowań bagnetowych głównie dla żarówek halogenowych. GU10 jest powszechnym mocowaniem dla żarówki pracującej na napięcie 230VAC (żarówka LED GU10), MR16 jest powszechnym mocowaniem dla żarówki pracującej na napięcie 12VAC/DC (żarówka LED MR16).
Co to jest żarówka żarowa ?
Żarówka żarowa generuje światło pod wpływem przepływającego prądu przez żarnik znajdujący się w osłonie gazu. Przepływający prąd rozgrzewa żarnik do wysokiej temperatury, co powoduje efekt świecenia. Żarówki żarowe są bardzo nieefektywne, jako ze ponad 98% energii jest zamieniane na ciepło. Standardowy czas pracy żarówki żarowej wynosi około 1000 godzin. Dobrze współpracują z regulatorami jasności, czyli tzw. ściemniaczami.
Co to jest żarówka CFL ?
CFL - Compact Fluorescent Lamps, działa na zasadzie przepływu prądu przez pary rtęci które produkują światło ultrafioletowe. Światło to jest absorbowane przez warstwę fosforu którą pokryta jest wewnętrzna strona żarówki. Powoduje to efekt świecenia lub fluorescencji. Ilość ciepła generowana przez lampy fluorescencyjne jest znacznie mniejsza niż w żarowych jednak jest wciąż tracona na generowanie światła ultrafioletowego, i zamienianie go na widzialne. W przypadku pęknięcia żarówki jesteśmy narażeni na kontakt z szkodliwymi substancjami. Typowa żywotność wynosi od 1200 do 10000 godzin.
Jaki kolor światła generują diody ?
Diody emitują promieniowanie w zakresie światła widzialnego, ultrafioletu oraz podczerwieni. Do zastosowań w oświetleniu produkowane są w bardzo szerokim zakresie temperatur barwowych od barwy ciepło białej 2700K do barwy zimno białej 10000K.
Co oznacza kolor "Ciepło Biały" i "Zimno Biały" ?
Kolor Ciepło Biały jest to kolor światła zawierający się w przedziale około 2700-3500K i jest odpowiednikiem typowej żarówki żarowej o temperaturze barwowej około 2800K i żarówki halogenowej o temperaturze barwowej ok 3300K. Światło dzienne to zakres od 3500 do 5500K, natomiast Zimno Białe to zakres od 5500K wzwyż, co odpowiada światłu słonecznemu w samo południe, którego temperatura barwowa dochodzi do 10000K i więcej.
Jaka jest trwałość diody ?
Wiodący producenci diod LED określają ich trwałość do 100 000 godzin. W tym czasie następuje spadek strumienia świetlnego. W porównaniu z trwałością tradycyjnego żarowego źródła światła wynoszącą około 1000 godzin lub żarówki halogenowej około 2000 godzin, żywotność diod LED jest zdecydowanie większa.
Czy diody LED emitują ciepło ?
Tak, jednak ciepło emitowane jest przez diody w kierunku przeciwnym do kierunku świecenia. Bardzo ważnym zagadnieniem jest odbiór tego ciepła przez radiatory lub specjalne podłoża metalowo-ceramiczne ułatwiające jego rozproszenie, ponieważ właściwa temperatura pracy bardzo wpływa na żywotność LED. Warto podkreślić, że ciepło emitowane przez diodę w kierunku świecenia światła jest znikome. Dzięki temu diody nie ogrzewają przedmiotów, które oświetlają.
Jaka jest efektywność diod LED w porównaniu do tradycyjnych źródeł światła ?
Była to prawda dla diod produkowanych jeszcze kilka lat temu. Obecnie produkowane diody posiadają skuteczność świetlną porównywalną ze skutecznością wysokoprężnych lamp wyładowczych, a przewyższają świetlówki kompaktowe. Jedna z najbardziej wydajnych diod jest produkowaną seryjnie dioda firmy CREE o oznaczeniu XP-G, której skuteczność wynosi 132 lm/W.
Czy żarówki diodowe LED mogą współpracować z regulatorami jasności, tzw. ściemniaczami ?
Ponieważ diody LED są urządzeniami półprzewodnikowymi, mogą być zasilane i sterowane w identyczny sposób jak wszelkiego rodzaju urządzenia elektroniczne. Tak więc mogą współpracować z regulatorami jasności i być ściemnianie w zakresie 0 - 100%.
Jaki ma wpływ na żywotność żarówki diodowej LED ma częste włączanie i wyłączanie ?
Ponieważ diody to urządzenia półprzewodnikowe częstotliwość ich włączania i wyłączania nie ma żadnego wpływu na żywotność jak i inne parametry. Inaczej niż świetlówki kompaktowe CFL, żarówki diodowe LED mogą być stosowane wszędzie tam, gdzie częstotliwość włączania i wyłączania jest bardzo duża np. w łazienkach, na korytarzach.
Czy żarówka diodowa LED świeci natychmiast po załączeniu?
Czas włączenia diody LED nie przekracza 100 ns , a czas wyłączenia 200 ns. Typowa żarówka osiąga 90% swojej światłości po czasie 200 ms. Czasy włączania lamp fluorescencyjnych CFL i wyładowczych są dłuższe i sięgają kilku minut. Nie nadają się one przez to do takich pomieszczeń jak np. kuchnie, toalety gdzie światło jest włączane i wyłączane często a jednocześnie wymagana jest pełna światłość zaraz po włączeniu.
Czy diody LED źle oddają barwy?
Oddawanie barw mierzone jest tzw. wskaźnikiem oddawania barw (CRI – Color Rendering Index) który określa stopień, w jakim kolory odwzorowane są w swej naturalnej postaci, czyli tak jak gdyby padało na nie światło słoneczne. Wskaźnik CRI lampy żarowej wynosi 100Ra - tyle ile w przypadku żarówek halogenowych. Standardem wśród diod LED wiodących producentów jest wartość 75-85 co odpowiada świetlówkom kompaktowym CFL, a zdecydowanie przewyższa np. wysokoprężne lampy sodowe. Pojawiają się już moduły diodowe o CRI 98. Im wyższy wskaźnik CRI dla żarówki diodowej tym wyższa jakość diody LED oraz w efekcie bardziej naturalne i przyjemne światło.
Czy żarówki diodowe (LED) są bardziej „delikatne” niż tradycyjne źródła światła?
Nie, ponieważ żarówki diodowe LED nie zawierają żarników i elementów szklanych, które są wrażliwe na wstrząsy. Dlatego są one bardzo wytrzymałe mechanicznie na uderzenia, wstrząsy, wibracje oraz oddziaływania otoczenia – wysokie i niskie temperatury. Mogą być stosowane tam, gdzie do tej pory instalacja oświetleniowa była niemożliwa bądź znacznie utrudniona. Oprawy wyposażone w diody LED nie wymagają specjalnych zabezpieczeń, gdyż ich wytrzymałość mechaniczna jest znacznie większa niż stosowanych dotychczas źródeł światła.
Czy żarówki diodowe /LED/ emitują promieniowanie ultrafioletowe UV?
Nie, ponieważ żarówki diodowe LED w odróżnieniu od lamp fluorescencyjnych nie emitują w swoim widmie promieniowania ultrafioletowego. Dzięki temu doskonale sprawdzają się w sytuacjach, kiedy oświetlany obiekt jest wrażliwy na to promieniowanie. Obecnie coraz częściej stosuje się diody LED do oświetlania eksponatów w muzeach, galeriach oraz do iluminacji zabytków.
Czy żarówki diodowe LED są przyjazne dla środowiska?
Tak, przewiduje się, że zastąpienie tradycyjnych źródeł światła nowoczesnymi rozwiązaniami opartymi o technologię LED doprowadzi do blisko 10% zmniejszenia zapotrzebowania na energię elektryczną na świecie. Proporcjonalnie zmniejszy się także emisja dwutlenku węgla. Innym aspektem wskazującym na to, że diody LED są przyjazne dla środowiska jest fakt, że nie zawierają one rtęci, obecnej chociażby w lampach fluorescencyjnych, czy innych substancji niebezpiecznych, przez co utylizacja ich jest łatwiejsza, a co za tym idzie tańsza.
Co więcej, wprowadzane zostają ustawy które powoli ograniczają wprowadzanie na rynek żarowych żarówek wysokiej mocy. Oznacza to, że wkrótce zwykłe energochłonne żarówki znikną zupełnie z półek sklepowych.
Jakie są zalety żarówek diodowych w porównaniu do tradycyjnych?
- Niskie zużycie energii
- Czas pracy do 100 000 godzin
- Zimne światło – generują minimum ciepła
- Wyższa skuteczność świetlna dochodząca do 130 lm/Watt
- Bezpieczne w użytkowaniu
- Nie zawierają szkodliwych substancji
- Szybkie załączenie, w czasie poniżej 100 ns /
- Stały DC lub zmienny AC prąd zasilający
- Nie emitują światła ultrafioletowego UV
- Nie emitują światła podczerwonego IR
- Nie zawierają rtęci
- Odporne na wstrząsy i wibracje
Jakie są wady żarówek diodowych ?
- Wyższy koszt początkowej inwestycji, zakupu
- Obecnie nie są dostępne w wysokich mocach znamionowych
Co to są kocie oczka LED ?
Kocie oczka LED są elementami oznakowania poziomego dróg, wykorzystującymi diody LED jako źródła emitujące światło. Diody LED zasilane są z akumulatorów które ładowane są z miniaturowej, wbudowanej baterii słonecznej. W bardzo dużym stopniu redukują wypadki na drogach i przejściach zwiększając widoczność pasów ruchu. Kocie oczka LED znajdują zastosowanie w oznakowaniu takich miejsc jak przejścia dla pieszych, chodniki, trasy rowerowe, zakrety i ulice. Mogą pracować w trybie ciągłym lub pulsującym.
Aktywne kocie oczka LED zapewniają 10-krotnie lepszą widoczność w trudnych warunkach atmosferycznych i nocnych niż standardowe elementy odblaskowe. Niestety na polskich drogach wciąż należą do rzadkości.
Energooszczędne źródła światła to przyszłość techniki oświetleniowej.
|
